Nagardżuna – „Filozofia pustki i współzależnego wyłaniania”

nagardzuna-filozofia-pustki

Filozofia pustki i współzależnego wyłaniania

Nagardżuna

Nagardżuna (ok. II w. n.e.) – jeden z najwiekszych filozofów buddyjskich działających w Indiach. Ojciec mahajanistycznej filozofii środkowej drogi. Jego główne dzieło Mulamadhyamakakarika stało się pomnikowym traktatem filozofii buddyjskiej zawierającym podstawowy wykład współzaleznego wyłaniania i pustki, który stał się fundamentem późniejszych tradycji buddyjskich.

Niniejszy tom zawiera pierwsze polskie przekłady tekstów Nagardżuny, które zachowały się tylko w języku tybetańskim. Przedstawiają one podstawy filozofii mahajany, spisane pierwotnie w sanskrycie, które stanowią dobro wspólne późniejszych szkół buddyjskich. Zebrane razem stanowią one wprowadzenie do sformułowanej przez Nagardżunę filozofii pustki i współzależnego wyłaniania, ukazując ją w równie wielu aspektach, jak czyni to jego główne dzieło Mulamadhyamakakarika. To właśnie w tych tekstach Nagardżuna pozwolił sobie na dokładniejsze dyskutowanie i rozwijanie kwestii zarysowanych dość skrótowo w swym najsłynniejszym traktacie.

Dwa z za­mieszczonych tu tekstów dają ponadto okazję do głębszego spotkania z Nagardżuną, który prócz skrótowego wykładu zrębów swej filozofii, jak zwykł to czynić w Mulamadhyamakakarika, opatruje swoje strofy autokomentarzem ukazującym zaplecze jego myśli i pozwalającym na zgłębianie jego filozofii pod kierunkiem samego jej twórcy. W szczególności tekst Pustka (70 strof) stanowi pod tym względem dzieło wyjątkowe, posiadając niejako podwójne dno. Jest bowiem z jednej strony objaśnieniem problemów filozoficznych z Mulamadhyamakakarika, które prowokowały szereg zarzutów, z drugiej zaś opatrzone jest autokomentarzem dodatkowo pogłębiającym zrozumienie dyskutowanych kwestii. Na dodatek do owych fundamentalnych kwestii powraca Nagardżuna niemal w każdym z sześciu zamieszonych tu tekstów, co poz­wa­la na uzyskanie możliwie najpełniejszego, kontekstowego obrazu filozofii środkowej drogi w jej mahajanistycznych źródłach.

Dr Artur Przybysławski – wykładowca języka tybetańskiego i filozofii buddyjskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, tłumacz nagrodzony wyróżnieniem Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich. Autor, redaktor i tłumacz literatury buddyjskiej (m.in. „Forma i pustka. Od buddyzmu do nauki i z powrotem”, „Buddyjska filozofia pustki”, „Pustka jest radością, czyli filozofia buddyjska z przymrużeniem (trzeciego) oka”, „Pochodnia madhjamiki szentong”).


Książka jest dostępna na stronie wydawcy »